विरेन्द्र बाग: प्रतिनिधिसभा सदस्यको रिक्त सिटमा उपनिर्वाचन नजिकिँदै गर्दा रूपन्देही क्षेत्र नम्बर ३ देशको राजनीतिक बहसको केन्द्रबिन्दु बनेको छ। राजनीतिक दलहरूका गतिविधि तीव्र बन्दै गएका छन् भने सम्भावित उम्मेदवारहरूमाथि जनताको चासो अझ बढ्दै गएको देखिन्छ।

 

यो निर्वाचन क्षेत्र विशेष राजनीतिक, सामाजिक र भौगोलिक दृष्टिले निकै संवेदनशील मानिन्छ। भैरहवा, तिलोत्तमा, देवदह जस्ता शहरी क्षेत्रहरू पर्न गएको यस क्षेत्रमा विगतका आमनिर्वाचनहरूमा ठूलो जनसङ्ख्याले निर्णायक मत दिएका छन्। त्यसमाथि यस क्षेत्रमा जातीय विविधता, रोजगारी, भौतिक पूर्वाधार, स्वास्थ्य, शिक्षा, र विकासका मुद्दा सधैं चुनावी एजेन्डाको केन्द्रमा रहने गरेका छन्।

 

यसपटकको उपनिर्वाचनलाई विभिन्न कोणबाट विश्लेषण गरिँदैछ — खासगरी पुराना अनुभवी नेताहरूको पुनरागमन, नयाँ पुस्ताको उदय, र राजनीतिक आस्था परिवर्तनका दृष्टिले। पाँच प्रमुख दलहरूले आफ्नो राजनीतिक पकड कायम राख्न तथा नयाँ प्रभाव सिर्जना गर्न आफ्ना सम्भावित उम्मेदवारहरूलाई अगाडि सार्ने प्रयास गरेका छन्।

 

 

राजनीतिक रुपान्तरण र मतदाताको चेतनामा परिवर्तन:

२०८० को आमनिर्वाचनपछि देखिएको राजनीतिक तरलता, स्वतन्त्र उम्मेदवारको उदय र दलहरूभित्रको गुटगत राजनीति अब मतदाताले सजिलै बुझ्न थालेका छन्। यसले गर्दा नेता होइन, नीति हेर्ने प्रवृत्ति, व्यक्तिको विगतभन्दा वर्तमान मूल्यांकन गर्ने चेतना, र स्थानीय विकासको प्राथमिकतामा आधारित चुनावी निर्णय लिने अभ्यास बढेको छ।

 

त्यही कारणले यसपटकको उपनिर्वाचनमा मतदाताहरूले नेताको पार्टी होइन, उसको योग्यता, इमानदारी, सार्वजनिक व्यवहार र विकासप्रति प्रतिबद्धता हेर्ने सम्भावना बलियो देखिन्छ।

 

उम्मेदवारहरूका नाम सार्वजनिक चर्चा

 

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार यस निर्वाचन क्षेत्रमा यतिबेला चर्चामा रहेका पाँच मुख्य सम्भावित उम्मेदवारहरू यस्ता छन्:

 

1. बालकृष्ण खाँण – नेपाली कांग्रेस

लामो समयदेखि कांग्रेस राजनीतिमा सक्रिय र प्रभावशाली नेता, पूर्वगृहमन्त्री, र यसै क्षेत्रका निर्वाचित प्रतिनिधि।

2. खिमलाल भट्टराई – नेकपा एमाले

कानुनी विज्ञ, संविधानविद् तथा पूर्वराष्ट्रियसभा सदस्य। पार्टीभित्र नीतिगत बहसका पक्षधर।

3. सागर ढकाल – राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)

युवा स्वतन्त्र राजनीतिज्ञ, शिक्षाविद् र सामाजिक सञ्चारमा सक्रिय।

4. प्रज्वल बोहोरा वा स्वाति थापा – राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा)

युवा पुस्ताको प्रतिनिधित्व गर्ने आकांक्षा बोकेका सम्भावित उम्मेदवार।

5. घनश्याम भुसाल – नेकपा एकीकृत समाजवादी

पूर्वमन्त्री, बुद्धिजीवी, कृषि नीति विज्ञ, र अनुभवी वामपन्थी नेता।

यी सबै उम्मेदवारहरू आ–आफ्ना राजनीतिक अनुभव, संगठनको पकड, जनसमर्थन र वैचारिक दृष्टिकोणका हिसाबले फरक–फरक छन्। चुनावी प्रतिस्पर्धा यसै कारणले बहुपक्षीय र पेचिलो देखिएको छ।