काठमाडौं, जेष्ठ १२ – प्रधानमन्त्री पद केवल कार्यकारी शक्तिको केन्द्र मात्र नभई राष्ट्रको उच्चतम संस्थागत प्रतीक पनि हो। यस पदमा रहेकाले त्यसको गरिमा, मर्यादा र नैतिकता कायम राख्नु लोकतान्त्रिक संस्कृतिको अनिवार्य अङ्ग हो। तर पछिल्लो समय प्रधानमन्त्रीकै निर्देशनमा सडक कब्जा जस्ता गतिविधिहरूको आह्वान हुनु गम्भीर चिन्ताको विषय बनेको छ।
जेष्ठ १५ गते एमाले कार्यकर्तालाई सडक प्रदर्शनमा उत्रन निर्देशन दिइनु प्रधानमन्त्री पदकै मर्यादामाथि प्रश्न उठाउने खालको भएको टिप्पणी राजनीतिक वृत्तमा भइरहेको छ। विश्लेषकहरू भन्छन् – लोकतन्त्रको रक्षा गर्नुपर्ने पदबाटै यदि उत्तेजना र आक्रोशको सन्देश प्रवाह भयो भने प्रणालीप्रति आम नागरिकको विश्वास खस्कने खतरा रहन्छ।
यस सन्दर्भमा धेरैले पूर्वप्रधानमन्त्री मनमोहन अधिकारीलाई स्मरण गर्न थालेका छन्। उनी संयम, शालिनता र भद्र राजनीतिक व्यवहारका प्रतिक थिए। एक अन्तर्वार्तामा जब उहाँसँग सोधिएको थियो, ‘मानिसले तपाईंलाई कसरी सम्झुन् भन्ने लाग्छ?’ – उहाँले उत्तर दिनुभयो, “मनमोहन एक असल मानिस थियो भनेर सम्झिए पुग्छ।”
वर्तमान राजनीतिक असहिष्णुता र उत्तेजनात्मक भाषाले राजनीतिक संस्कारमा नकारात्मक असर पारिरहेको बेला, अधिकारीजस्ता नेताको सम्झना आज झन सान्दर्भिक बन्न गएको छ।
विशेषज्ञहरू भन्छन् – सरकार, प्रतिपक्ष र नागरिक सबैले अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र असहमति प्रकट गर्ने अधिकार भित्र मर्यादाको ख्याल राख्नुपर्ने आवश्यकता आज झन बढेको छ। खासगरी प्रधानमन्त्रीजस्ता उच्च पदाधिकारीहरूका हरेक अभिव्यक्ति र कदमले राजनीतिक संस्कार निर्माणमा गहिरो प्रभाव पार्ने भएकाले उनीहरूबाट संयमता, विवेक र उदारताको अपेक्षा गर्नु स्वाभाविक हो।
