विरेन्द्र बाग:कञ्चनपुर, साउन १० / निर्मला पन्त बलात्कार तथा हत्या प्रकरणलाई आज ठ्याक्कै ६ वर्ष पूरा भएको छ। सुदूरपश्चिमको कञ्चनपुरमा घटेको यस घटनाले राष्ट्रिय स्तरमै तहल्का मच्चाएको थियो। तर, झन्डै सात वर्ष बितिसक्दा पनि घटनाका दोषी अझै अज्ञात छन्।
साउन १० गते, २०७५ मा साथीको घर गएकी १३ वर्षीया निर्मलाको शव भोलिपल्ट उखुबारीमा भेटिएको थियो। त्यसयता देशभर विरोध प्रदर्शन भए, प्रहरी अनुसन्धान भयो, उच्चस्तरीय समिति गठन भए, सरकारी नेतृत्व फेरिए—तर न्याय अझै अधुरै छ।
महँगो अनुसन्धान, शून्य निष्कर्ष
घटनापछि नेपाल प्रहरी, सीआईबी, मानव अधिकार आयोग लगायतका निकायहरूले अनुसन्धान थाले।
१२४ जनाको डीएनए परीक्षण,६५५ जनाको बयान
मोबाइल डेटा र स्थान विश्लेषण
जस्ता कार्य भए पनि दोषी पहिचान हुन सकेन। अनुसन्धानमा खर्च भएको समय, स्रोत र जनशक्तिका हिसाबले यो प्रकरण नेपालकै सबैभन्दा महँगो तर निष्कर्षविहीन अनुसन्धान बनेको छ।
शंका, आरोप र सफाइ
प्रहरी प्रशासनमाथि प्रमाण नष्ट गर्ने, निर्दोषलाई फसाउने र वास्तविक दोषीलाई जोगाउने आरोप लागे। निर्मलाकी आमाले केही प्रहरी अधिकारीविरुद्ध उजुरी दिएकी थिइन्, तर पछि फिर्ता लिइन्।
अदालतले ती अधिकारीहरूलाई सफाइ दियो। यसबीच, स्थानीय पत्रकार खेम भण्डारीमाथि सार्वजनिक बेइज्जतीसम्बन्धी मुद्दा चलाइयो र अदालतले उनलाई दोषी ठहर गर्दै क्षतिपूर्ति आदेश दियो।
राजनीतिक नेतृत्व र आश्वासन
घटनापछि विभिन्न सरकार, मन्त्री र राजनीतिक दलहरूले दोषी पत्ता लगाइ कारबाही गर्ने वाचा गर्दै आए।
अहिलेसम्म गृहमन्त्री फेरिंदै गए—निर्मलालाई न्याय दिलाउने घोषणाहरू दोहोरिंदै गए।
वर्तमान गृहमन्त्री रवी लामिछानेले केही महिनाअघि अनुसन्धान निष्कर्षमा पुगेको दाबी गरे पनि कुनै ठोस प्रतिवेदन वा अभियुक्त सार्वजनिक भएको छैन। विगतमा आन्दोलनमै उभिएका केही नेताहरू स्वयं मन्त्री पदमा पुगिसकेका छन्, तर न्याय दिन सकेका छैनन्।
न्यायको प्रतीक्षा र सामाजिक सन्देश
निर्मलाकी आमा दुर्गादेवी पन्त आज पनि न्यायको प्रतीक्षामा छन्। मिडियामार्फत उनले भनिन्,
> “छोरीको आत्माले न्याय पाउँछ कि भन्ने आशा अझै बाँकी छ, तर अब त्यो पनि मर्न लागेको छ।”
प्रत्येक वर्ष साउन महिनाको सुरुवातसँगै निर्मलाको नाम पत्रपत्रिकाको हेडलाइन बन्छ, रेडियो र टेलिभिजनको मुख्य समाचारमा आउँछ। सामाजिक सञ्जालमा ‘न्याय देऊ’ भन्ने आवाज फेरि उठ्छ। विभिन्न सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थाहरूले वक्तव्य दिन्छन्, तर त्यो वर्ष दिनमै हराउँछ।
राजनीतिक नारा, न्यायहीन यथार्थ
निर्मलाको न्याय अहिले पनि चुनावी एजेण्डा र मिडिया बहसको विषय बनेको छ।
कति गृहमन्त्री आए र गए, कति अनुसन्धान समिति गठन भए—तर दोषी अझै अज्ञात छन्।
जनतामाझ गरेका वाचा कुर्सीमा पुगेपछि बिर्सिने प्रवृत्तिले जनताको विश्वासमाथि चोट पु-याएको छ।
६ वर्ष बित्दा पनि निर्मला पन्त बलात्कार तथा हत्या प्रकरणले न्याय पाउन अझै सकेको छैन।सरकार, प्रशासन र राजनीतिक नेतृत्वले दिएका अनेक आश्वासनका बीच वास्तविक दोषी उम्किन सफल भएका छन्।
न्यायको बाटो अझै अधुरो छ — र एक निर्दोष बालिकाको आत्मा अझै सत्यको प्रतीक्षामा।
