विरेन्द्र बाग: कार्तिक १८, पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले नागरिकताको प्रतिलिपि लिएकी छन्, र उनको यो कदमले अहिले राजनीतिक वृत्तमा नयाँ तरङ्ग र चर्चा उत्पन्न गरेको छ। धेरैका दृष्टिमा यो सामान्य प्रशासनिक प्रक्रिया मात्र होइन, आगामी २१ फागुनमा हुने निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै उठाइएको प्रतीकात्मक र राजनीतिक कदम हो।
जेन–जी आन्दोलनको दोस्रो दिन, भदौ २४ गते, उनका निजामती निवासमा भएको तोडफोड र आगजनीको क्रममा व्यक्तिगत कागजातहरूसँगै नागरिकता प्रमाणपत्र समेत जलेको थियो। त्यसपछि लामो समयपछि आज भण्डारी जिल्ला प्रशासन कार्यालय, बाबरमहल उपस्थित भइ कानुनी प्रक्रिया पूरा गर्दै नयाँ नागरिकताको प्रतिलिपि ग्रहण गरेकी हुन्।
राजनीतिक विश्लेषकहरूको भनाइमा, “पूर्वराष्ट्रपतिजस्तो प्रभावशाली नेतृले नागरिकताको प्रतिलिपि लिनु केवल औपचारिक काम होइन, यसले राजनीतिक पुनःसक्रियताको संकेत पनि दिन सक्छ। विशेषगरी आगामी निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा यो कदमलाई राजनीतिक सन्देशसहितको उपस्थितीका रूपमा हेरिएको छ।”
विद्यादेवी भण्डारी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले)की जुझारु र प्रभावशाली नेतृको रूपमा चिनिन्छिन्। विद्यार्थी राजनीतिबाट सुरु भएको उनको यात्रा क्रमशः संसद्, मन्त्री र अन्ततः राष्ट्रपतिसम्मको उचाइमा पुगेको छ।
विद्यादेवी भण्डारी पहिलोपटक (वि.सं. २०५४ साल) मा नेपालको पर्यावरण तथा जनसंख्या मन्त्री बनेकी थिइन्।
त्यसबेला उनी नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) तर्फबाट मन्त्री बनेकी हुन्।
पछि २०६८ सालमा पुनः रक्षा मन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेकी थिइन् — यो पद सम्हाल्ने नेपालकी पहिलो महिला रक्षा मन्त्री पनि उनी नै हुन्।
उनी २०७२ सालमा नेपालको दोस्रो राष्ट्रपतिका रूपमा निर्वाचित भइन् र २०७९ सालसम्म दुई कार्यकालसम्म निरन्तर देशको सर्वोच्च संवैधानिक पदमा रहिन्।
राष्ट्रपतिका रूपमा शीतल निवास (राष्ट्रपति कार्यालय) उनको प्रमुख कार्यस्थल थियो, जहाँ उनले राष्ट्रिय एकता, संविधान कार्यान्वयन र राजनीतिक स्थायित्वका पक्षमा सक्रिय भूमिका खेलेकी थिइन्।
हाल पनि उनी शीतल निवासमै बसोबास गर्दै आइरहेकी छन्, र उनको ताजा कदम — नागरिकताको प्रतिलिपि लिने — राजनीतिक पुनःउठानको संकेतका रूपमा विश्लेषण भइरहेको छ।
विश्लेषकहरू भन्छन्, “जेन–जी आन्दोलनपछि शान्ति, स्थायित्व र राष्ट्रिय एकताको सन्देश दिने व्यक्ति बन्न सक्ने सम्भावना भण्डारीमा अझै जीवित छ। उनको यो कदम आगामी राजनीतिक समीकरणमा नयाँ मोड ल्याउन सक्ने सम्भावना बोकेको छ।”
