कञ्चनपुर /सन्तोष धानुक
सुदूरपश्चिम प्रदेशको मौलिक धार्मिक तथा सांस्कृतिक पर्व गौरा आज हर्षोल्लासका साथ मनाइँदैछ। आज १९ भदौ २०८३ अर्थात् ४ सेप्टेम्बर २०२६ मा गौरा पर्व परेको हो। पर्वका अवसरमा सुदूरपश्चिमका विभिन्न जिल्लाका गौरा घर तथा धार्मिकस्थलमा पूजा–आराधना, फाग, देउडा लगायतका सांस्कृतिक गतिविधि भइरहेका छन्।
गौरा पर्व विशेषगरी सुदूरपश्चिम तथा कर्णाली क्षेत्रको महत्वपूर्ण सांस्कृतिक पर्वका रूपमा मनाइन्छ। धार्मिक मान्यताअनुसार गौरा पर्व भगवान् शिव र माता पार्वतीको आराधनासँग सम्बन्धित छ। पर्वमा महिलाहरूले व्रत तथा पूजाआजा गर्ने र परिवारको सुख, शान्ति, समृद्धि तथा सन्तानको दीर्घायुको कामना गर्ने परम्परा रहेको छ।
गौरा पर्वको महत्वपूर्ण परम्परामध्ये बिरुडा भिजाउने, बिरुडा धुने र गौरा देवीको पूजा गर्ने रहेको छ। पाँच प्रकारका गेडागुडी तथा अन्नबाट तयार गरिने बिरुडालाई प्रसादका रूपमा ग्रहण गर्ने र पूजामा प्रयोग गर्ने चलन छ।
गौरा पर्वका अवसरमा गाउँदेखि सहरसम्म देउडा, फाग, धमारीलगायतका मौलिक सांस्कृतिक गतिविधि हुने गर्छन्। महिला तथा पुरुषहरू सामूहिक रूपमा देउडा खेल्दै आफ्ना मौलिक गीत, भाषा र परम्परालाई पुस्तान्तरण गर्दै आएका छन्।
गौरा धार्मिक पर्व मात्र नभई सुदूरपश्चिमको मौलिक पहिचान, सामाजिक सद्भाव र सांस्कृतिक एकताको प्रतीकका रूपमा समेत लिइन्छ। पर्वका अवसरमा आफन्त तथा इष्टमित्रबीच भेटघाट, शुभकामना आदानप्रदान र सामूहिक उत्सव गर्ने परम्परा छ।
यस वर्ष गौरा पर्वका अवसरमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले समेत शुभकामना सन्देश दिँदै नेपाली मौलिक पर्वहरूले विविधतामा एकता र आपसी सद्भाव बढाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताएका छन्।
