सन्तोष धानुक /साउन २९ /जीवनमा भेटिने हरेक मान्छेसँग न त मन खोल्न सकिन्छ, न त आफ्नो भावना बाँड्न सकिन्छ। केही सम्बन्ध यस्ता हुन्छन्, जहाँ शब्दभन्दा बढी विश्वास हुन्छ, दूरीभन्दा बढी अपनत्व हुन्छ र औपचारिकताभन्दा बढी आत्मीयता हुन्छ। त्यही सम्बन्धमा गरिने माया र मजाकको आफ्नै अर्थ हुन्छ।
माया गर्नु भनेको केवल मीठा शब्द बोल्नु होइन, कसैको भावना बुझ्नु हो। उसको दुःखमा साथ दिनु, खुसीमा खुसी हुनु र कमजोर समयमा उसको हात समातेर उभिनु हो। त्यसैले माया सबैसँग गरिँदैन, किनकि मन सबैका लागि खुल्दैन।
त्यस्तै मजाक पनि सबैसँग गर्न मिल्दैन। कसैसँग गरिएको सामान्य ठट्टा अर्को व्यक्तिका लागि अपमान बन्न सक्छ। नजिकको मान्छेले गरेको मजाक मुस्कान बन्न सक्छ, तर अपरिचितले त्यही कुरा गर्दा मन दुख्न सक्छ। त्यसैले सम्बन्धको सीमा र व्यक्तिको भावना बुझेर मात्र बोल्न जान्नु पनि परिपक्वता हो।
आजकल धेरै मानिसहरू नजिक देखिन्छन्, तर सबै आफ्ना हुँदैनन्। केही मानिसहरू हाम्रो हाँसोका साथी हुन्छन्, केही दुःखका; अनि केही त केवल आवश्यकता पर्दासम्म मात्र नजिक हुन्छन्। त्यसैले हरेक मुस्कानलाई आत्मीयता र हरेक कुराकानीलाई सम्बन्ध ठान्नु हुँदैन।
कहिलेकाहीँ हामीले कसैसँग गरेको माया र मजाकलाई उसले सामान्य रूपमा लिन्छ, तर हाम्रो लागि त्यो सम्बन्ध निकै विशेष हुन्छ। यही कारणले मन दुख्छ। त्यसैले सम्बन्धमा भावना मात्र होइन, सम्मान र समझदारी पनि आवश्यक हुन्छ।
माया त्यहीँ गरौँ, जहाँ मनको मूल्य बुझिन्छ। मजाक त्यहीँ गरौँ, जहाँ भावना बुझ्ने मान्छे हुन्छ। किनकि माया र मजाक हरेक कसैसँग गरिँदैन—यी त विश्वास गरेका र मनले आफ्ना मानेका मानिसहरूसँग मात्र गरिन्छ।
